در معنای گسترده‌تر، می‌توان گفت که ما در حین برقراری رابطه با یکدیگر، جهانی را می‌سازیم که در آن زندگی می‌کنیم. اگر درون‌ سنتی‌‌های شناخته شده خودمان باقی بمانیم، زندگی همان‌طور که انتظار می‌رود پیش خواهد رفت. تا زمانی که تفاوت‌های معمول میان مثلاً زن و مرد، فقیر و غنی، خوانده درس و نخوانده درس را قبول داشته باشیم، زندگی به نسبت پیش‌بینی‌پذیر می‌شود. اما می‌توانیم تمام این باورها را زیر سؤال ببریم. مثلاً می‌توانیم این باور را که مشکلات ما در جایی بیرون از ما قرار دارند، به چالش بکشیم و بگوییم که ممکن است ریشه این مشکلات در درون خود ما باشد.

مشکلات مستقل از ما در دنیای بیرون وجود ندارند، بلکه این ما هستیم که دنیاهای خوب را می‌سازیم و هر چه که مانع‌یابی دست ما به این دنیاها می‌شود را «مشکل» می‌خوانیم. اگر این‌طور باشد، آیا نمی‌توانیم هر آنچه را که تا این لحظه به عنوان مشکل دسته‌بندی کرده‌ایم، به «فرصت» بازسازی کنیم؟ به همین ترتیب، در روند گفتگو با یکدیگر می‌توانیم جهان‌های تازه‌ای به وجود آوریم. می‌توانیم جهانی بسازیم که در آن سه نوع جنسیت وجود داشته باشد یا جهانی که در آن بیماران روانی قهرمان باشند. در این جهان، نهادهای قدرت در دست رهبران نباشند، بلکه در شالوده‌ی روابط شکل بگیرند.

به این نوشته از منظر اشاره کردن و توجه دادن نگاه کنید. در جهانی که با ارتباط و گفتگو می‌سازیم اشاره به‌تکرار به چه چیزی است؟

خود ادراکی فقط درک تفکرات نیست بلکه درک مجموعه حالات ما شامل احساسات و حالات بدنی هم می‌شود. ارتباط با دیگران باعث می‌شود وسعت و ابعاد شناخت فرد نسبت به خود گسترده شود و از بند دانسته‌های بدیهی خود خلاص شویم.

در تعامل و با دیگران است که ما می‌توانیم مثل بازیگر تئاتر نمایش خود را ببینیم. یعنی از حالات احوالات روحی، طرز فکر و شیوه روایتمان از موقعیت‌ها آگاه شویم. این شناخت وقتی عمیق‌تر می‌شود که با افراد یا گروه‌هایی متفاوت از خودمان گفتگو می‌کنیم. به این دلیل که باورها، پیش‌فرض‌ها و همان دانسته‌های تاریخی ما می‌تواند به‌پرسش کشیده شود. دیدن این تفاوت‌ها می‌تواند منجر به مقایسه جهان خود با دیگر جهان‌های فکری دیگران شود. ما در ارتباط است که می‌توانیم خودمان را ابراز کنیم و آنچه که ابراز کرده‌ایم را ببینیم.

خودآگاهی از طریق تعامل با دیگران

بازخوردهایی که می‌گیریم ناشی از ارتباط و گفتگو است. در ارتباط و گفتگو است که ما می‌توانیم نقاط کور و تاریک خود را روشن کنیم. اگرچه این موضوع یک پیش‌فرض بنیادی نیاز دارد و آن کنجکاوی، دوری از تعصب و تک‌گویی است. یعنی کسی که عقیده دارد که همواره دیدگاه‌هایش درست است و آنچه که می‌داند حقیقت مطلق است، گفتگو برایش موقعیتی ترسناک می‌شود. چون ممکن است تمام باورهایش به پرسش کشیده شود. بنابراین او با دیگران حرف نمی‌زند بلکه تک‌گویی می‌کند یعنی فقط حرف خودش را می‌زند.

اما کم‌کم فهمیدم گفت‌وگو فقط یک مهار‌ت نیست؛ راهی برای ساختن واقعیت بین ماست. جایی که حرف نزدن‌ها، سوءتفاهم‌ها، و تدافعی شدن‌ها، ما رو وارد چرخه‌ی رنج می‌کنن.

گفت‌وگو شاید ساده به‌نظر بیاد، اما کلید ایجاد تغییره—در زندگی، در کار، در رابطه.

در بات تلگرام مربی:

۷ تمرین کوچک برای تغییرات بزرگ در گفتگو

را رایگان دریافت کنید.

شروع مسیر